Έκθεση αξιολόγησης της Κοινής Alιευτικής Πολιτικής: Πρέπει να πάει καλύτερα
“Η αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων καθυστερεί, επηρεάζοντας τους ψαράδες και τις παράκτιες κοινότητες”, δηλώνει ο Επίτροπος Κώστας Καδής
Οι Παρεμβatικοί Αλιείς Χαμηλών Επιπτώσεων της Ευρώπης καλωσορίζουν η δημοσίευση της αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με τον κανονισμό για την Κοινή Alιευτική Πολιτική, καλupsοντας την περίοδο από το 2014 έως το 2024. Έρχεται μετά από 3 χρόνια διαβουλεύσεων μετά τη δημοσίευση από τον προηγούμενο Επίτροπο του “Συμφώνου για την Αλιεία και τους Ωκεανούς”.
Μς λέει λίγα πράγματα που δεν γνωρίζαμε ήδη: και οι τρεις πυλώνες της βιωσιμότητας – κοινωνικός, οικονομικός και περιβαλλοντικός – που στηρίζουν την υγιή, ευημερούσα και βιώσιμη αλιεία παρουσιάζουν ρωγμές και χρήζουν κάποιας επισκευής. Από την οπτική γωνία της παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας, αυτές οι ρωγμές είναι δυνητικά απειλητικές για τη ζωή.
Από περιβαλλοντική άποψη, στη θάλασσα υπάρχουν λιγότερα ψάρια εμπορικού ενδιαφέροντος και ικανοποιητικού μεγέθους. Ως αποτέλεσμα, εκφορτώνονται λιγότερα ψάρια στα ευρωπαϊκά λιμάνια, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η εξάρτηση από τις εισαγωγές ψαριών για την κάλυψη της ζήτησης κατανάλωσης. Συνολικά, οι δηλωμένες εκφορτώσεις έχουν μειωθεί κατά περίπου 30% σε σύγκριση με το 2014, ενώ οι ευρωπαίοι καταναλωτές βασίζονται στις εισαγωγές για πάνω από 80% της διατροφής τους. Αυτό υπογραμμίζει την εξαιρετικά μικρή συμβολή της αλιείας της ΕΕ στην επισιτιστική ασφάλεια της Ένωσης.
Ενώ στη LIFE συμφωνujemy με την έννοια της διαχείρισης της αλιείας με βάση την επιστήμη, δεν συμφωνούμε με τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται επί του παρόντος η ΜΣΑ (MSY) στην Ευρώπη. Αντί να διατηρεί και να αποκαθιστά τα αλιεύματα, η ΚΑΠ συντηρεί την υπεραλίευση. Η LIFE εδώ και καιρό ζήτησε αναθεώρηση της επιστημονικής βάσης για τη διαχείριση της αλιείας χρησιμοποιώντας πιο κατάλληλα βιολογικά σημεία αναφοράς για τη ΜΑΣ (MSY) που τόσο θα ανασυγκροτούν τα αποθέματα όσο και θα προάγουν την ανάπτυξη του αναπαραγωγικού αποθέματος – ώστε να διασφαλιστεί μια υγιέστερη ισορροπία μεγαλύτερων σε ηλικία και μέγεθος ατόμων. Αυτό θα περιλαμβάνει αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται οι επιστημονικές συμβουλές, απομάκρυνση από τα μοντέλα ενός μόνο είδους προς μια συμβουλευτική προσέγγιση για την αλιεία που βασίζεται στο οικοσύστημα, επικεντρώνεται στην ανάκαμψη και δίνει προτεραιότητα στη βιομάζα έναντι των αποδόσεων.
Από κοινωνικοοικονομική άποψη, η μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία (SSCF) αγωνίζεται να επιβιώσει. Κατά τη διάρκεια της τετραετίας 2018-2022, η αξία των αλιευμάτων της SSCF από τη Βαλτική, τη Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Θάλασσα μειώθηκε κατά 30% έως 36%, σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης AER του STECF για το 2025. Παράλληλα, ο γηράσκων αλιευτικός στόλος αντανακλά τη γήρανση του αλιευτικού πληθυσμού, καθώς η Γενιά Ζ και οι Μιλένιαλ δεν θεωρούν ελκυστικές τις επαγγελματικές προοπτικές στον τομέα της αλιείας. Εν τω μεταξύ, όσοι παραμένουν στο επάγγελμα αισθάνονται ότι βρίσκονται σε αδιέξοδο.
"Ανησυχώ για το μέλλον του επαγγέλματός μας – το οποίο είναι η πιο βιώσιμη μορφή αλιείας με τις λιγότερες επιπτώσεις. Δουλεύοντας με νέους ανθρώπους όπως κάνω, για να τους δώσω μια χείρα βοηθείας, έχω δει από πρώτο χέρι τα πολλαπλά εμπόδια και τις φθίνουσες προοπτικές που αντιμετωπίζουν. Η αλιεία του αύριο εξαρτάται από τη σημερινή νεολαία. Ωστόσο, οι στοχευμένες αλιευίες στις οποίες βασιζόμαστε κλείνουν σταδιακά, ενώ στην αστοχευτή βιομηχανική αλιεία επιτρέπεται να αλιεύει αυτούς τους ίδιους πόρους σχεδόν ατιμώρητα. Αυτό πρέπει να αλλάξει”, λέει ο Γκουέν Πενναρύν, Πρόεδρος του LIFE, επαγγελματίας ψαράς με εμπειρία άνω των 30 ετών στη θάλασσα.
Η Marta Cavallé, Εκτεليτική Γραμματέας του LIFE, επισημαίνει: “Μια σημαντική αδυναμία της ΚΑλΠ είναι ότι απλώς δεν έχει σχεδιαστεί για τον στόλο μικρής κλίμακας (SSCF), ο οποίος αντιπροσωπεύει το 50% της απασχόλησης εν πλω και το 70% του στόλου σε αριθμό σκαφών. Το άρθρο 17 θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την κατάσταση, εάν εφαρμοζόταν σύμφωνα με το πνεύμα του νόμου. Αν και αναγνωρίζουμε ότι η κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων αποτελεί εθνική αρμοδιότητα, θα θέλαμε να δούμε την Επιτροπή να διαδραματίζει πιο ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη κατάλληλων κριτηρίων, όπως περιγράφονται στο Vademecum, καθώς και να υποστηρίζει και να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να τα εφαρμόζουν."
Για να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας της αλιείας ως αποτέλεσμα της κακής εφαρμογής της ΚΑΠ, τα μέλη του LIFE, μαζί με ένα ευρύτερο δίκτυο αλιέων μικρής κλίμακας, έχουν αναπτύξει το δικό τους σύνολο προτεραιότητών και λύσεων για την αλιεία μικρής κλίμακας στην Κάντε το Fishing Fair Οδικός χάρτης. Αυτή η πρωτοβουλία αντικατοπτρίζει τη συλλογική γνώση και πρακτική εμπειρία των παράκτιων κοινοτήτων, προτείνοντας συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, της κοινωνικής ισότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας.
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης είναι η έκκληση προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να θεσπίσουν ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης για τη Μικρή Παράκτια Αλιεία στην Ευρώπη έως το 2026, με στόχο τη διασφάλιση του μέλλοντος του τομέα και την αναγνώριση του ζωτικού του ρόλου στα ανθεκτικά παράκτια μέσα διαβίωσης. Το σχέδιο αποτελεί κοινό σημείο αναφοράς για συντονισμένη δέσμευση με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, διασφαλίζοντας ότι οι φωνές και οι προτεραιότητες των μικρών αλιέων εκπροσωπούνται σταθερά σε περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές συζητήσεις και, το πιο σημαντικό, θα καθορίσει επίσης τις θέσεις της ομάδας στη διαμόρφωση προβληματισμών σχετικά με τα επόμενα βήματα για την Κοινή Alιευτική Πολιτική, συμβάλλοντας με πρακτικές, βασισμένες στην εμπειρία απόψεις στις μελλοντικές εξελίξεις.
