Ochrona węgorza, ochrona łowisk, ochrona drobnych rybaków
Organizacja Low Impact Fishers of Europe (LIFE) wzywa Radę Ministrów, aby nie wprowadzała zakazu wszelkich połowów węgorza w 2022 roku, zgodnie z zaleceniami zawartymi w raporcie ICES z 4 listopada 2021 roku. Nie jest to konieczne; przyniosłoby to efekt odwrotny do zamierzonego i przyniosłoby więcej szkody niż pożytku.
Potrzebne są raczej "inteligentne działania", które zapewnią ciągłość cieków wodnych od źródła do morza, działania zapobiegające zabijaniu węgorzy przez elektrownie wodne i przemysłowe pobory wody, a także położenie kresu nielegalnym połowom, handlowi i przemytowi węgorzy.
Wszelkie ograniczenia w połowach węgorza muszą być współmierne do wpływu tych połowów. Szacuje się, że połowy morskie powodują jedynie 3% śmiertelności węgorza, a połowy morskie mają stosunkowo niewielki wpływ na biomasę węgorza srebrzystego lub jego zdolność do dotarcia na tarliska w Morzu Sargassowym.
Jakiekolwiek zaostrzenie środków poza tymi, które już obowiązują, miałoby głęboki wpływ na rentowność bałtyckiej floty łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego.
Na Morzu Bałtyckim rybacy prowadzący działalność na małą skalę stanowią ponad 60% miejsc pracy w rybołówstwie i ponad 90% floty według liczby statków, a ich połowy są przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi. Jednak brakuje im powietrza. Coraz częściej zamykane są im możliwości wyboru. Zanikanie i ograniczanie dostępu do kluczowych zasobów rybnych - zwłaszcza dorsza, śledzia i węgorza - w połączeniu z rosnącą konkurencją ze strony drapieżników, takich jak foki i kormorany, podważa opłacalność ich utrzymania.
Połowy węgorza stanowią ważną działalność dodatkową i źródło dochodów rybaków zajmujących się rybołówstwem na małą skalę na Morzu Bałtyckim, bez których ich utrzymanie stałoby się niemożliwe.
Pojawiają się oznaki, że wdrażane od 2009 r. rozporządzenie Unii Europejskiej w sprawie węgorza (ustanawiające środki służące odbudowie zasobów węgorza europejskiego) może przynosić efekty. Wydaje się, że od 2011 roku dramatyczny spadek populacji węgorza (90% w ciągu kilku dekad) został zatrzymany, a od 2013 roku programy zarybiania węgorzem wykazują pewne tendencje wzrostowe. Według Willema X. Dekkera, znanego biologa zajmującego się węgorzem: "Nie jesteśmy pewni, czy rozporządzenie w sprawie węgorza działa, ale wiemy, że oczekiwany efekt rzeczywiście występuje".
Według DG Mare: "w państwach członkowskich, które opracowały kompleksowy plan gospodarowania zasobami węgorza, rozporządzenie w sprawie węgorza ((WE) nr 1100/2007) było skuteczne.
Od lat rybacy zajmujący się połowem węgorzy angażują się w działania ochronne polegające na odławianiu i transporcie węgorzy, aby zapobiec ich blokowaniu przez tamy lub niszczeniu przez elektrownie wodne. W Europie jest 12 milionów zapór - jedna zapora przypada na każde 400 metrów wody. To właśnie te bariery utrudniające migrację węgorza i szkody wyrządzane w jego siedliskach, w tym osuszanie terenów podmokłych, są jedną z głównych przyczyn zmniejszania się liczebności węgorza.
Połowy morskie mają marginalny wpływ na europejskie zasoby węgorza - powodują jedynie 3% ogólnej śmiertelności. W 2018 r. w DTU Aqua stwierdzono, że odławianie dorosłych węgorzy w
w obszarach morskich ma stosunkowo niewielki wpływ na biomasę węgorza srebrzystego. Jednak drapieżnictwo i inne oddziaływania antropogeniczne odpowiadają za prawie 50% śmiertelności węgorza. Ponadto stadia larwalne węgorza europejskiego są przedmiotem nielegalnego odłowu, handlu i pozyskiwania na dużą skalę, co określa się mianem największego w Europie przestępstwa przeciwko dzikiej przyrodzie.
Nie chodzi o to, by umniejszać trudną sytuację węgorza europejskiego. Gatunek ten został uznany za krytycznie zagrożony przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Gatunek ten znajduje się również w załączniku II do konwencji CITES i jest wymieniony w Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (CMS). Konieczne są pilne działania, aby przywrócić węgorza europejskiego na właściwą drogę.
W 2017 r. LIFE zalecił plan 5-punktowy, którego trzymamy się do dziś. Obejmuje to:
- Wprowadzenie kompleksowego systemu dokumentacji połowów węgorza europejskiego - dla wszystkich etapów jego cyklu życiowego;
- Zwiększenie wysiłków na rzecz ograniczenia nielegalnego pozyskiwania węgorza, handlu nim i przemytu
- Ułatwianie migracji węgorza poprzez poprawę ciągłości cieków wodnych od źródła do morza - w tym poprzez "inteligentne środki" oparte na zwyczajach migracyjnych węgorza.
- Zachowanie połowów węgorza szklistego wyłącznie do celów zarybiania
Zdaniem LIFE zamknięcie połowów węgorza przyniosłoby efekt odwrotny do zamierzonego. Skuteczne kontrolowanie i monitorowanie legalnych połowów węgorza i handlu nim dostarczyłoby naukowcom i organom regulacyjnym ważnego źródła informacji o dynamice połowów węgorza. Pomogłoby to również w zwróceniu uwagi na nielegalny połów węgorza i handel nim.
Według Andrew Kerra z Sustainable Eel Group (Grupa na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Węgorza): "Jeśli zamkniemy łowisko, nie uratujemy węgorza. Otworzymy rzeki na niekontrolowane kłusownictwo - powszechne, na szeroką skalę i na niewiarygodną skalę...".
Zachowajmy więc rybołówstwo, zachowajmy węgorza europejskiego i uratujmy rybaków prowadzących połowy na małą skalę.
